Hebben we vis nodig voor gezondheid?

Het eten van vis wordt over het algemeen als gezond gezien. Dit komt voornamelijk omdat vis veel omega-3 vetzuren bevat. Deze meervoudig onverzadigde vetten bieden allerlei gezondheidsvoordelen en worden daarom behoorlijk gepromoot in de wereld van gezonde voeding. Ook de supplementenindustrie doet hier aan mee en perst miljoenen liters per jaar aan ‘vissappen’ in hun capsules en potjes. De vraag is echter: Hebben wij vis wel nodig om aan voldoende omega-3 te komen? Er zijn namelijk ruim voldoende plantaardige bronnen met omega-3 vetzuren en aan het eten van vis kleven (heel) veel nadelen.

De nadelen van het eten van vis

Laat ik negatief beginnen. Ondanks dat vis gezonde omega-3 vetzuren bevat, zitten er ook veel nadelen aan. In vetcellen worden namelijk bij zowel zoogdieren als vissen afvalstoffen opgeslagen. Net als bij de mens is de natuurlijke leefomgeving van vissen vervuild. Hierdoor bevat vis meer schadelijke stoffen dan ooit. Denk aan synthetische stoffen als PCB’s, schadelijke metalen als kwik en aluminium en restanten van antibiotica bij kweekvis. Daarnaast is de samenstelling van vissen simpelweg niet gezond; het zit vol met verzadigd vet, dierlijke eiwitten, cholesterol en bevat weinig tot geen vezels en koolhydraten. Naast de aanwezigheid van omega-3 vetzuren is er dus weinig positiefs te melden over het eten van vis.

Vis eten is gezond; waar komt dit beeld vandaan?

Hoe komt het dan toch dat we over het algemeen denken dat vis gezond is? Het antwoord is simpel. Veel wetenschappelijke studies zijn – zoals wel vaker – verkeerd geïnterpreteerd. Het beste voorbeeld hiervan is het onderzoek wat gedaan is naar het traditionele voedingspatroon van de bevolking in Okinawa. Dit volk stond bekend om zijn hoge levensverwachting in een relatief goede gezondheid. Schrik niet, maar 85%(!) van hun calorie-inname bestond uit koolhydraten. Dit haalde men vooral uit zoete aardappel (69%), groente, rijst en fruit. Een grotendeels plantaardig dieet dus. Slechts 1%(!) van hun dieet bestond uit het eten van vis. En toch is dit onderzoek waar de vis-is-gezond mythe is begonnen. Het volk van Okinawa werd gezond oud, at een beetje vis, dus is vis eten gezond was de interpretatie. Volstrekt onlogisch en onwetenschappelijk uiteraard, maar dit is wel waar de (misleidende) beeldvorming over vis is begonnen.

De bevolking van Okinawa werd het langstlevende, gedocumenteerde volk op aarde. 1% van hun dieet bestond uit het eten van vis.

De waarheid is dit; de mens heeft simpelweg niet zoveel vet nodig voor een optimale gezondheid. De mensen op Okinawa haalden slechts 6% van hun calorie-inname uit vet. En hiermee werden ze het langstlevende, gedocumenteerde volk op aarde. Als je 1 tot 3 procent van je calorie-inname haalt uit essentiële vetten ben je meer dan goed bezig. Voor de duidelijkheid, dat is slechts een halve theelepel (1-2 gram) omega-3 vetzuren per dag. Deze hoeveelheid kun je prima uit plantaardige bronnen halen, zoals noten, zaden en (blad)groentes. Vis eten is dus niet noodzakelijk.

Het traditionele dieet van de bevolking van Okinawa, één van de langstlevende volkeren op aarde, bestond voor 96% uit plantaardige voeding. Slechts 1% van de calorie-inname bestond uit het eten van vis.

Omega-3 vetzuren en gezondheid

Nog even kort over de gezondheidsvoordelen van omega-3. Omega-3 vetzuren zijn bij veel lichaamsprocessen betrokken, waaronder het functioneren van de hersenen, het verminderen van ontstekingen, de werking van het hart en het ondersteunen van het immuunsysteem tegen klachten en ziektebeelden.

Omega-3 vetzuren zijn samen met omega-6 essentiële vetten. Dat wil zeggen dat je ze uit je voeding moet halen. De verhouding tussen beide vetzuren is belangrijk. Over het algemeen wordt aangenomen dat we 2 tot 4 keer zoveel omega-6 nodig hebben dan omega-3. Het probleem hierbij is dat in een gemiddeld westers dieet we véél te veel omega-6 binnenkrijgen, uit onder meer vlees, zuivel en plantaardige oliën. Hierdoor is de verhouding tussen omega-6 en omega-3 uit balans. Dit lokt ontstekingen uit wat aan de basis kan liggen van ziekte. De beste oplossing om deze verhouding te herstellen is dus om minder omega-6 binnen te krijgen. Meer omega-3 uit bijvoorbeeld suppletie of vis is in dit geval niks meer dan symptoombestrijding.

Omega-3, ALA en de omzetting naar DHA en EPA

Omega-3 vetzuren bestaan uit alfa-linoleenzuur (ALA), wat wordt omgezet in EPA en uiteindelijk DHA. ALA bevindt zich vooral in plantaardige bronnen, zoals groene bladgroente, noten, lijnzaad(olie) maar ook in algen. De omzetting van ALA naar EPA en DHA is niet altijd even efficiënt en verschilt per persoon. Ook kunnen de volgende leefstijlfactoren deze omzetting verstoren. Vermijd deze zoveel mogelijk.

  • Toxische stoffen en (chronische) infecties
  • Transvetten en verzadigd (dierlijk) vet
  • Koffie, thee, alcohol en geraffineerde suiker
  • Medicijngebruik en drugs
  • Straling, zoals overmatig zonlicht
  • Tekort aan bepaalde voedingsstoffen, zoals magnesium, zink en vitamine B en C
  • (Chronische) stress
  • Teveel plantaardige oliën (omega-6)

Ook omega-3 supplementen zijn niet nodig

Het gebruik van visolie supplementen is enorm populair en uitgegroeid tot een wereldwijde miljarden industrie. De visolie in de capsules en potjes zouden goed zijn voor de gezondheid, aldus de marketingsmachine. Onderzoek wijst echter anders uit. Sterker nog, tot op de dag van vandaag is er geen enkel onderzoek wat de geclaimde gezondheidsvoordelen van omega-3 suppletie bevestigd. Dr. Greger van NutritionFacts.org gaat hier in onderstaande video verder op in.

Vis(olie) is niet noodzakelijk voor optimale gezondheid en vitaliteit

Jarenlang heb ik honderden euro’s besteed aan mijn ‘gezonde’ visolie supplementen. Ook at ik regelmatig vis omdat dit goed voor me zou zijn. Uit eigen ervaring kan ik nu stellen dat deze ‘vissappen’ niks hebben betekend voor mijn gezondheid. In mijn ogen zijn de gezondheidsclaims van vis dan ook niks meer dan oplichterij. Het kost veel mensen onnodig veel geld kost én zet ze op het verkeerde spoor. Daarnaast is de vis(olie) industrie medeverantwoordelijk voor de (bij)vangst van miljoenen, miljarden, biljoenen(!) vissen en zoogdieren. Per jaar.

Ook veel gezondheidsprofessionals adviseren – met de beste bedoelingen – nog altijd het gebruik van omega-3 suppletie. Ik heb mij hier zelf ook schuldig aan gemaakt. Helaas is dit het gevolg van misinformatie en het blind aannemen van conclusies uit onderzoeken. Voedingssupplementen met omega-3 zijn naar mijn mening niet meer dan symptoombestrijding – niet nodig dus. Ik daag daarom iedereen uit zelf op onderzoek uit te gaan en je ogen te openen.

Mijn conclusie is simpel; vis eten is NIET noodzakelijk voor een optimale gezondheid. Sterker nog, het heeft eerder nadelen dan voordelen. Vermijd omega-6 vetten uit vlees, zuivel en olie en eet plantaardig en onbewerkt voedsel. Dat is een voedingspatroon wat leidt tot vitaliteit én ruim voldoende gezonde omega-3 vetzuren!

Gerelateerde blogberichten